Türkiyədə magistr 2027: dövlət və özəl universitetlər, ALES/YDS, qiymətlər

Qısa cavab: Türkiyədə magistr tezli (4 semestr) və ya tezsiz (2–3 semestr) olur. Tezli proqram üçün YÖK qaydası ən azı 55 ALES balı tələb edir, lakin xarici vətəndaşların qəbul şərtini hər universitetin senatı müəyyən edir. 2026/27 üçün ODTÜ-də haqq semestrdə 375 USD, özəl universitetlərdə isə bütün proqram üçün 8 000–14 000 USD-dir.

Türkiyədə magistr (turkiyede magistr, xaricde tehsil) azərbaycanlı məzunlar üçün yaxınlıq, dil və qiymət baxımından ən rahat variantlardan biridir. Bu yazıda dövlət və özəl universitetlərin fərqini, ALES və YDS imtahanlarını, 2026/27 qiymətlərini və 2027 qəbuluna hazırlıq ardıcıllığını rəsmi mənbələrlə izah edirik.

Tezli və tezsiz magistr: fərq nədir?

Göstərici	Tezli (tezli yüksek lisans)	Tezsiz (tezsiz yüksek lisans)
Müddət	4 semestr, ən çox 6	Ən azı 2, ən çox 3 semestr
Yük	Ən azı 7 fənn, seminar və dissertasiya; ≥ 21 kredit, ≥ 120 ECTS	Ən azı 10 fənn və dönəm layihəsi; ≥ 30 kredit, ≥ 60 ECTS
ALES	Ən azı 55 (dəqiq həddi senat müəyyən edir)	Məcburi deyil; tələb olunarsa, həddi senat müəyyən edir
Kimə uyğundur	Akademik karyera, doktorantura planı	İşləyən mütəxəssis, peşə yönümü

Mənbə: mevzuat.gov.tr — Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği (maddə 5–7, 11–12) — yoxlanma: 11/2026.

Xarici vətəndaşlar üçün vacib nüans: Yönetmeliyin 35-ci maddəsinə görə onların qəbul qaydasını universitetin senatı təyin edir. Ona görə bir universitet beynəlxalq abituriyentdən ALES istəmir, digəri GRE/GMAT və ya müsahibə ilə qiymətləndirir. Yönetmelikdə GRE/GMAT adı çəkilmir, yalnız YÖK-ün elan etdiyi ALES-ə ekvivalent ballardan danışılır. Dəqiq şərti proqram səhifəsində yoxlayın.

ALES və YDS: bilməli olduğunuz rəqəmlər

Göstərici	ALES	YDS
Nə ölçür	Kəmiyyət (sayısal) və şifahi (sözel) bacarıq, 150 dəqiqə	Xarici dil səviyyəsi, 180 dəqiqə
Qüvvədə olma	Nəticə elan olunandan 5 il	İstifadə edən qurumun qaydası ilə
İmtahan haqqı (2026)	1 200 TL	1 200 TL
2026 sessiyaları	10 may, 2 avqust, 29 noyabr	5 aprel, 22 noyabr

Mənbə: ÖSYM — ALES 2026 müraciət təlimatı, YDS 2026 təlimatı — yoxlanma: 11/2026. 2027 tarixləri ÖSYM-in rəsmi təqvimində hələ yoxdur — osym.gov.tr-də yoxlayın.

ALES imtahanı Türkiyənin 81 vilayətində keçirilir. YDS isə daha çox dövlət qulluqçularının dil müavinəti üçündür, lakin bəzi universitetlər magistr qəbulunda dil sübutu kimi qəbul edir, doktorantura üçün isə ən azı 55 bal tələb olunur. Əksər beynəlxalq proqramlar IELTS və ya TOEFL-i də qəbul edir.

Qiymətlər 2026/27: dövlət və özəl universitetlər

Universitet	Növ	Proqram	Beynəlxalq tələbə üçün haqq
ODTÜ (METU), Ankara	Dövlət	Bütün magistr proqramları	375 USD / semestr
İstinye University, İstanbul	Özəl (vəqf)	Tezli (2 il) / tezsiz	8 500 USD / 8 000 USD — bütün proqram
Bahçeşehir University (BAU), İstanbul	Özəl (vəqf)	Tezli (2 il) / tezsiz (1,5 il)	14 000 USD / 12 000 USD — bütün proqram
İstanbul Medipol University	Özəl (vəqf)	Səhiyyə və təbiət elmləri magistrləri	10 000–13 500 USD (sənəddə illik və ya bütün proqram üçün olduğu göstərilməyib)
Bilkent University, Ankara	Özəl (vəqf)	Tezli / tezsiz	18 400 USD / il; tezsiz — 613 USD / kredit

Mənbə: universitetlərin rəsmi saytları (hər məbləğ öz səhifəsinə linklənib); ODTÜ haqqı TL ilə Mərkəzi Bankın məzənnəsi ilə ödənilir; Bilkent-də 10% ƏDV daxildir. İstanbul Universiteti və digər dövlət universitetləri üçün rəsmi saytda yoxlayın — yoxlanma: 11/2026.

Dövlət universiteti çox ucuzdur, lakin beynəlxalq kvota yerləri məhduddur və qəbul rəqabətlidir. Özəl universitetlər daha baha olsa da, ingilisdilli proqram seçimi, ildə iki qəbul və endirim imkanı ilə seçilir. İstinye University ilə EDDE Global arasında eksklüziv memorandum var; universitet haqqında ətraflı İstinye səhifəmizdə. Daha çox özəl universitet magistrinin qiymətini uninturkey.com bazasında müqayisə edə bilərsiniz.

Təqaüd: Türkiyə Bursları

Türkiyə hökumətinin təqaüdü magistr tələbəsinə ayda 9 500 TL təqaüd, təhsil haqqı, yaşayış, tibbi sığorta, bir illik türk dili kursu və uçuş biletini təmin edir. Müraciət hər il 10 yanvar – 20 fevral arasında aparılır. Ətraflı: Türkiyə Bursları 2027.

Mənbə: turkiyeburslari.gov.tr, təqvim — yoxlanma: 11/2026.

2027 qəbuluna hazırlıq: 5 addım

1. Proqram tipini seçin: tezli (akademik yol) və ya tezsiz (peşə yolu). Fərqi daha geniş taught və research magistr yazısında izah etmişik.
2. Qəbul şərtini proqram səhifəsində oxuyun: ALES, GRE/GMAT, IELTS/TOEFL, müsahibə və ya portfolio.
3. Lazımdırsa ALES-ə yazılın: nəticə 5 il qüvvədə qalır, ona görə bir il əvvəldən vermək olar.
4. Sənədləri hazırlayın: bakalavr diplomu, transkript, pasport, CV, motivasiya məktubu, tövsiyələr.
5. Müraciət edin: özəl universitetlərdə adətən payız və yaz qəbulu olur; dövlət universitetlərində tarixlər daha sərtdir.

ALES-in özü haqqında ətraflı izahı uninturkey.com-da tapa bilərsiniz. Türkiyədə ali təhsil sistemi haqqında ümumi bələdçi: Türkiyədə təhsil.

Dövlət, yoxsa özəl: necə qərar verməli?

Seçimi yalnız qiymət həll etmir. Dövlət universitetlərində beynəlxalq tələbə yerləri az olduğu üçün qəbul şansı akademik balınızdan və proqramın rəqabətindən çox asılıdır; müraciət tarixləri də sərtdir. Özəl universitetlər ildə bir neçə qəbul aparır, ingilisdilli proqram seçimi genişdir və qərar adətən daha tez gəlir. Tezli magistrdə isə elmi rəhbərin tapılması vacib məsələdir: proqrama müraciət etməzdən əvvəl kafedranın müəllimlərinin tədqiqat sahələrinə baxmaq və mümkünsə onlara qısa məktub yazmaq faydalıdır. Diplomun Azərbaycanda tanınmasını planlayırsınızsa, əyani formada oxumaq və təhsil müddətini Türkiyədə keçirmək tələbini nəzərə alın — ətraflı tanınma bələdçimizdə.

Tez-tez verilən suallar

Türkiyədə magistr üçün ALES məcburidirmi?

Tezli proqramlar üçün Yönetmelik ən azı 55 bal tələb edir, tezsiz proqramlar üçün məcburi deyil. Xarici vətəndaşların qəbul şərtini isə universitetin senatı müəyyən edir, bəzi universitetlər ALES istəmir.

Türkiyədə magistr neçə il çəkir?

Tezli magistr 4 semestr (ən çox 6), tezsiz magistr 2–3 semestrdir.

Dövlət universitetində magistr neçəyədir?

Məsələn, ODTÜ-də 2026/27 üçün beynəlxalq tələbə semestrdə 375 USD ödəyir. Digər dövlət universitetlərinin haqlarını rəsmi saytda yoxlayın.

Özəl universitetdə magistr neçəyədir?

Rəsmi saytlara görə İstinye-də bütün proqram 8 000–8 500 USD, BAU-da 12 000–14 000 USD, Bilkent-də tezli magistr ildə 18 400 USD-dir.

ALES nəticəsi neçə il keçərlidir?

ÖSYM-ə görə nəticənin elan olunduğu tarixdən 5 il.

İngilis dilində magistr varmı?

Bəli, özəl və bəzi dövlət universitetlərində çoxlu ingilisdilli proqram var; dil sübutu kimi adətən IELTS, TOEFL və ya YDS qəbul olunur.

Türkiyədə magistr planınızı quraq

EDDE Global proqram seçimindən qəbul məktubuna qədər Türkiyə universitetlərinə müraciətdə kömək edir. Pulsuz konsultasiyaya yazılın.