Türkiyədə təhsil: universitetlər, təqaüd və qəbul

Qısa cavab: Türkiyə azərbaycanlı tələbələr üçün bakalavr səviyyəsində ən çox seçilən istiqamətlərdən biridir. Dövlət Proqramının qəbul siyahısında Türkiyə üzrə 196 nəfər qeyd olunub, bakalavr qəbullarında isə 528 nəfərdən 178-i (təxminən üçdə bir) Türkiyə universitetlərinə düşüb. Ən çox seçilən universitetlər Bilkent, Koç və Sabancıdır. Dil və mədəniyyət yaxınlığı, Bakıya yaxınlıq və ingilis dilli proqramların çoxluğu əsas üstünlüklərdir.

Niyə Türkiyə?

• Azərbaycan dilinə yaxın türk dili: uyğunlaşma asandır.
• Bakıya qısa uçuş, ailəyə yaxınlıq.
• Həm dövlət, həm özəl (vakıf) universitetlər, bir çox ingilis dilli proqram.
• Dövlət Proqramının aylıq normativi Türkiyə üçün $1 300-dür, bir çox Avropa ölkəsindən aşağıdır.

Dövlət, yoxsa özəl universitet?

Dövlət universitetlərində təhsil haqqı xarici tələbələr üçün adətən daha aşağıdır, qəbul isə daha rəqabətlidir. Özəl (vakıf) universitetlər daha yüksək təhsil haqqı alır, amma tez-tez təqaüd endirimləri (yarım və ya tam), ingilis dilli proqramlar və müasir kampuslar təklif edir. Bilkent, Koç, Sabancı kimi universitetlərdə qəbul rəqabəti yüksəkdir və təqaüd imkanları fərqli ola bilər. Dəqiq haqqı hər universitetin saytında yoxlayın.

Təhsil müddəti

• Bakalavr: adətən 4 il (hazırlıq ili, əgər dil kursu tələb olunarsa, əlavə olunur).
• Magistr: adətən 2 il.
• Doktorantura: adətən 3–4 il və daha çox.

Qəbul şərtləri

1. Bakalavr: attestat, universitetin qəbul meyarı (imtahan balı, xarici tələbə imtahanı və ya SAT/IB kimi beynəlxalq nəticələr). Hər universitet öz qaydasını tətbiq edir.
2. Dil: ingilis dilli proqramlar üçün universitetin qəbul etdiyi test (bəzən IELTS yox, TOEFL və ya öz testi). Türkçə proqramlar üçün TÖMER və ya analoji sertifikat. Qəbul olunan testləri əvvəlcədən yoxlayın, çünki Türkiyədə tələblər xeyli fərqlənə bilər.
3. Müraciət sənədləri: CV, motivasiya məktubu və s.: motivasiya məktubu, CV.

Təqaüd imkanları

• Türkiye Bursları: Türkiyə hökumətinin xarici tələbələr üçün təqaüd proqramı. Müraciət dövrü və şərtlər hər il elan olunur; rəsmi saytı (turkiyeburslari.gov.tr) mütəmadi yoxlayın.
• Azərbaycan Dövlət Proqramı: Türkiyə universitetləri siyahıda var, DP-də Türkiyə üçün 350 proqram mövcuddur. Ətraflı: DP şərtləri.
• Universitet təqaüdləri: özəl universitetlər qəbul nəticəsinə görə endirim təklif edir.

Magistr təqaüdlərinin ümumi siyahısı: magistr təqaüdləri.

Viza və yaşayış icazəsi

Azərbaycan vətəndaşları üçün Türkiyəyə giriş qaydaları sadədir, amma təhsil üçün tələbə yaşayış icazəsi ilə bağlı qaydaları universitetin beynəlxalq ofisindən və rəsmi miqrasiya idarəsindən öyrənin. Müddət və sənəd tələbləri dəyişə bilər: viza bələdçisi.

Üstünlük və çətinliklər

• Üstünlüklər: dil və mədəniyyət yaxınlığı, mövcud azərbaycanlı icması, geniş universitet seçimi, rəqabətli xərc.
• Çətinliklər: ingilis dilli proqramlar üçün test tələblərinin fərqli olması, bəzi şəhərlərdə kirayə qiymətlərinin artması, özəl universitetlərdə yüksək haqq.

Tez-tez verilən suallar

Türkiyədə ingilis dilində oxumaq olarmı?

Bəli, bir çox universitetdə ingilis dilli proqramlar var. Test və qəbul meyarları universitetə görə fərqlənir.

Türk dilini bilmək lazımdırmı?

İngilis dilli proqramlarda tədris üçün lazım deyil, amma gündəlik həyat üçün əsas türk dili faydalıdır. Azərbaycanlılar üçün uyğunlaşma asandır.

Hansı şəhər daha əlverişlidir?

İstanbul və Ankara daha çox seçim təqdim edir, amma yaşayış xərci də daha yüksəkdir. Digər şəhərlərdə (İzmir, Konya, Eskişehir və s.) xərc adətən aşağıdır.

Kömək lazımdırsa

EDDE Global Türkiyə universitetlərinə müraciətdə proqram seçimi və sənəd hazırlığı ilə kömək edir. Pulsuz konsultasiyaya yazılın. Ölkə müqayisəsi: hansı ölkəni seçməli.

Qeyd: statistika dp.edu.az-dakı açıq məlumatlara əsaslanır. Təqaüd müddətləri və qəbul meyarları dəyişə bilər, rəsmi mənbələri yoxlayın. EDDE Global müstəqil təhsil şirkətidir.