Xaricdə doktorantura (PhD): elmi rəhbər tapmaq, tədqiqat təklifi və maliyyə

Qısa cavab: Xaricdə doktorantura üçün müraciət adi magistr müraciətindən fərqlənir: çox vaxt əvvəlcə elmi rəhbər tapılır, tədqiqat təklifi hazırlanır və maliyyə (təqaüd və ya layihə maaşı) ilə bağlı ayrıca yol seçilir. Bir çox ölkədə doktorant universitetin əməkdaşı kimi maaş ala bilər, amma bu qaydalar ölkəyə və layihəyə görə dəyişir.

Doktorantura modellərinin fərqi

• Avropada (məsələn Almaniya, Hollandiya, Skandinaviya) doktorant çox vaxt universitetdə müvəqqəti əməkdaş kimi işə qəbul olunur.
• Böyük Britaniyada müstəqil təqaüd və ya təhsil haqqını ödəyən layihələr mümkündür.
• ABŞ-da çox vaxt 5-6 illik proqram qəbul olunur, tədris və tədqiqat köməkçiliyi ilə maliyyə təmin oluna bilər.

Elmi rəhbər tapmaq

Universitetlərin sayt səhifələrindən, elmi məqalələrdən və konfranslardan sahənizdəki tədqiqatçıları tapın. Qısa, konkret email yazın: kim olduğunuzu, nə üzərində işləmək istədiyinizi və niyə məhz bu rəhbəri seçdiyinizi göstərin. Əlavə edin: CV və qısa tədqiqat fikri.

Tədqiqat təklifi

Təklifdə problem, əsas sual, metod, gözlənilən nəticə və vaxt cədvəli olmalıdır. Uzunluq və format universitetdən asılıdır. Təklif mövcud ədəbiyyatı bildiyinizi göstərməlidir, amma həddindən artıq ümumi olmamalıdır.

Tövsiyə məktubları və CV

Adətən iki-üç akademik tövsiyə məktubu tələb olunur. Elmi CV-də təhsil, nəşrlər, konfranslar və tədqiqat təcrübəsi ön planda olmalıdır. Ətraflı: xaricdə təhsil üçün CV və tövsiyə məktubu necə istənilir.

Maliyyə yolları

• Universitet və ya layihə maaşı (ölkəyə görə dəyişir).
• Hökumət və fond təqaüdləri.
• Azərbaycan Dövlət Proqramı və ya digər dəstək. Ətraflı: DP doktorantura şərtləri.
• Erasmus Mundus və digər birgə proqramlar. Bax: Erasmus Mundus.

Vaxt cədvəli

Müraciətə ən azı 8-12 ay əvvəl başlamaq məsləhətdir: rəhbər axtarışı, təklif, tövsiyə məktubları və dil imtahanı vaxt aparır. Bəzi proqramların son tarixi payızda, bəzilərininki yaz aylarındadır.

Tez-tez verilən suallar

Doktoranturaya magistr diplomu lazımdırmı?

Əksər ölkələrdə bəli, amma bəzi ölkələrdə birbaşa bakalavrdan qəbul modelləri də var. Proqramın şərtini yoxlayın.

Dil sertifikatı lazımdırmı?

Adətən IELTS və ya TOEFL tələb olunur, bəzi universitetlərdə imtina halları ola bilər.

Qeyd: şərtlər, maaş və təqaüd qaydaları ölkə və proqrama görə dəyişir. Müraciətdən əvvəl universitetin və rəsmi qurumların məlumatını yoxlayın.

EDDE Global 2018-ci ildən tələbələrə universitet seçimi, sənəd və viza hazırlığında kömək edir. Pulsuz konsultasiyaya yazılın və ya ixtisas seçimi testindən keçin.