Xaricdə psixologiya təhsili: bakalavr, magistr, akkreditasiya və karyera

Qısa cavab: Psixologiya xaricdə ən populyar ixtisaslardandır, amma "psixoloq" kimi işləmək üçün çox vaxt bakalavrdan sonra magistr, bəzən doktorantura və ölkəyə görə lisenziya tələb olunur. Proqram seçərkən onun peşə qurumu tərəfindən akkreditasiya olunub-olunmadığını yoxlamaq vacibdir.

Psixologiya sahələri

• Klinik və sağlamlıq psixologiyası.
• Təşkilati (iş və təşkilat) psixologiyası.
• Təhsil və uşaq psixologiyası.
• Neyroelm və koqnitiv psixologiya.
• Sosial psixologiya və tədqiqat.

Akkreditasiya niyə vacibdir?

• Böyük Britaniyada BPS (British Psychological Society) akkreditasiyası peşə yolunun əsas şərtlərindəndir.
• ABŞ-da klinik proqramlar üçün APA akkreditasiyası önəmlidir.
• Avropada isə EuroPsy sertifikatı və ölkə lisenziyası nəzərə alınır.

Akkreditasiyası olmayan proqram akademik bilik verə bilər, amma peşə lisenziyası yolunu çətinləşdirə bilər.

Ölkə seçimi

• Böyük Britaniya: BPS akkreditasiyalı bakalavr və "conversion" magistr proqramları.
• Hollandiya: tədqiqat yönümlü, ingilis dilində güclü proqramlar. Bax: Hollandiyada təhsil.
• Almaniya və Skandinaviya: magistr səviyyəsində ingilis dilli seçimlər.
• ABŞ və Kanada: geniş seçim, amma klinik yol uzun və bahalıdır.

Qəbul tələbləri

• Bakalavr: attestat, ingilis dili sertifikatı; bəzi universitetlər riyaziyyat və ya biologiya biliyinə baxır.
• Magistr: psixologiya bakalavrı və ya "conversion" proqramı, statistika və tədqiqat metodları üzrə bilik, motivasiya məktubu.

Karyera

Klinik psixoloq olmaq üçün uzun yol tələb olunur. Bununla yanaşı, insan resursları, təhsil, tədqiqat, istifadəçi təcrübəsi (UX) tədqiqatı və marketinq kimi sahələrdə psixologiya məzunlarına tələbat var.

Tez-tez verilən suallar

Psixologiya üçün riyaziyyat lazımdırmı?

Statistika və tədqiqat metodları proqramın əsas hissəsidir, ona görə əsas riyazi biliklər vacibdir.

Xarici diplomla Azərbaycanda psixoloq kimi işləmək olarmı?

Diplomun tanınması və peşə qaydaları ayrıca yoxlanmalıdır. Rəsmi qurumlardan məlumat alın.

Qeyd: akkreditasiya və lisenziya qaydaları ölkəyə görə dəyişir. Qərar verməzdən əvvəl universitetin və peşə qurumlarının rəsmi məlumatını yoxlayın.

EDDE Global 2018-ci ildən tələbələrə universitet seçimi, sənəd və viza hazırlığında kömək edir. Pulsuz konsultasiyaya yazılın və ya ixtisas seçimi testindən keçin.