Xaricdə akademik yazı: esse strukturu və APA, Harvard istinad üslubları

Qısa cavab: Akademik esse aydın tezis, məntiqli abzaslar və hər iddianı dəstəkləyən mənbələr tələb edir. Mənbələrə universitetin tələb etdiyi üslubda (çox vaxt APA və ya Harvard) istinad etmək məcburidir.

Akademik esse strukturu

• Giriş: Mövzunu təqdim edir və tezisi (əsas iddianı) aydın yazır.
• Əsas hissə: Hər abzas bir fikrə həsr olunur: fikir, dəlil (mənbə), izah.
• Nəticə: Yeni məlumat əlavə etmədən arqumenti ümumiləşdirir.

Akademik yazıda emosional ifadələrdən, ümumi iddialardan ("hamı bilir ki...") və mənbəsiz rəqəmlərdən qaçmaq lazımdır.

İstinad niyə vacibdir

İstinad başqasının fikrini və ya məlumatını istifadə etdiyinizi göstərir. Mənbəsiz götürülmüş mətn, hətta yenidən ifadə olunsa belə, plagiat sayıla bilər. Ətraflı: akademik dürüstlük və plagiat.

APA və Harvard: əsas fərqlər

Hər ikisi "müəllif–il" sistemidir: mətnin içində müəllifin soyadı və il göstərilir, sonda isə tam mənbə siyahısı verilir.

• APA (psixologiya, sosial elmlər, təhsil): mətndə (Smith, 2023) formasında, sonda "References" siyahısı.
• Harvard (biznes, humanitar və bir çox Britaniya universiteti): oxşar forma, amma durğu işarələri və sıralama qaydalarında universitetə görə kiçik fərqlər var.
• Digər üslublar: Mühəndislikdə IEEE (nömrəli), hüquqda OSCOLA istifadə oluna bilər.

Ən doğrusu universitetin öz "referencing guide" sənədinə əməl etməkdir.

Faydalı alətlər

• Zotero, Mendeley kimi istinad menecerləri.
• Universitet kitabxanasının elektron bazaları.
• Universitetin akademik yazı mərkəzi.

Ən çox edilən səhvlər

1. Tezisin aydın olmaması.
2. Vikipediya və ya etibarsız saytlara istinad.
3. Mətndəki istinadla sondakı siyahının uyğun gəlməməsi.
4. Söz limitinə əməl etməmək.
5. Son günə qədər yazını təxirə salmaq.

Hazırlıq

Akademik yazı bacarığı IELTS Writing hazırlığında da inkişaf edir. EDDE Academy-nin IELTS kursları bu bacarıqlara da diqqət yetirir. Xaricdə dərslərin necə keçdiyini bu məqalədə oxuya bilərsiniz.